Sis, Karanlık ve 81 Şehit: Çanakkale’de Dumlupınar Şehitleri Anıldı

Türk denizcilik tarihine kara bir gün olarak geçen Dumlupınar Denizaltısı faciası, 4 Nisan 1953 gecesi Çanakkale Boğazı’nda yaşandı. NATO tatbikatından dönen denizaltı, sis ve yağmurun etkili olduğu bir gecede yüzeyden ilerlerken İsveç bandıralı yük gemisiyle çarpıştı. Yaşanan kaza sonrası denizaltı kısa sürede sulara gömüldü.

O gece yaşananlar, yalnızca Çanakkale’yi değil, tüm Türkiye’yi yasa boğdu. 81 denizcinin hayatını kaybettiği facia, aradan geçen yıllara rağmen hafızalardaki yerini koruyor.

SİS VE KARANLIKTA GELEN FELAKET: O GECE NE OLDU?

Kazanın yaşandığı gece, hava şartları oldukça zorluydu. Görüş mesafesi neredeyse sıfıra düşmüş, yoğun sis boğazı kaplamıştı. Dumlupınar Denizaltısı yüzeyden seyir halindeyken karşı yönden gelen yük gemisiyle karşı karşıya geldi.

Çarpışma şiddetliydi. Denizaltı ağır hasar aldı ve dakikalar içinde batmaya başladı. Mürettebatın bir kısmı olay anında hayatını kaybederken, bir kısmı denizaltının arka bölümünde mahsur kaldı.

Kazanın ardından bölgede adeta zamanla yarış başladı. Ancak kötü hava koşulları kurtarma çalışmalarını zorlaştırdı.

ZAMANLA YARIŞ: 72 SAATLİK UMUT

Denizaltının içinde mahsur kalan denizciler için en kritik detay, içerideki sınırlı hava miktarıydı. Yapılan hesaplamalara göre içeride yalnızca 72 saatlik oksijen bulunuyordu.

Bu süre içinde kurtarma ekipleri seferber edildi. Denizaltıyla iletişim kuruldu, umutlar diri tutulmaya çalışıldı. Ancak denizin derinliği ve hava koşulları müdahaleyi zorlaştırıyordu.

İrtibatın sağlanmasında kullanılan kablonun kopması ise umutları daha da azalttı. Kurtarma çalışmaları sürse de zaman daralıyordu.

TÜRKİYE’Yİ YASA BOĞAN HABER

Takvimler 7 Nisan’ı gösterdiğinde, beklenen ancak duyulmak istenmeyen haber geldi. Denizaltıdaki personelden umut kesildiği açıklandı.

Bu gelişme Türkiye genelinde büyük bir üzüntüye neden oldu. Radyolardan yapılan duyurular sonrası birçok şehirde insanlar gözyaşlarına hakim olamadı. Çanakkale’de ise hüzün daha derinden hissedildi.

Facianın ardından düzenlenen törende, boğaza çelenk bırakıldı ve 81 denizciye veda edildi.

HER YIL AYNI NOKTADA: UNUTULMAYAN ACI

Aradan geçen yıllara rağmen Dumlupınar faciası unutulmadı. Her yıl 4 Nisan’da Çanakkale’de anma törenleri düzenleniyor. Bu yıl da aynı noktada denize çelenk bırakıldı.

TCG Türkeli gemisinde gerçekleştirilen törende şehit yakınları, gaziler ve öğrenciler yer aldı. Katılımcılar denize karanfil bırakarak duygusal anlar yaşadı.

Deniz Kuvvetleri’ne ait TCG Preveze denizaltısı da anma kapsamında su altından çelenk bıraktı.

TÖRENLERDE DUYGUSAL ANLAR: KİMLER KATILDI?

Barbaros Şehitliği’nde düzenlenen törende saygı duruşunda bulunuldu ve İstiklal Marşı okundu. Günün anlam ve önemine ilişkin konuşmaların ardından dualar edildi.

Çanakkale Valisi Ömer Toraman da törene katılarak anı defterini imzaladı. Program kapsamında şehitliklere karanfiller bırakıldı.

Törene katılan vatandaşlar, “Bu acı hiç dinmedi” sözleriyle duygularını dile getirdi.

GERÇEK NEYDİ? FACİANIN PERDE ARKASI

O gece yaşanan facianın en dikkat çeken noktası ise çarpışmanın gerçekleştiği koşullardı. Yoğun sis nedeniyle görüş mesafesinin neredeyse sıfır olduğu, denizaltının yüzeyde seyretmek zorunda kaldığı ve karşıdan gelen yük gemisinin son anda fark edildiği belirtiliyor.

Tüm bu şartlar bir araya geldiğinde kazanın kaçınılmaz hale geldiği ifade ediliyor. Ancak asıl dramatik detay, denizaltı içinde mahsur kalan denizcilerin son ana kadar kurtarılmayı beklemesiydi.

81 denizcinin hayatını kaybettiği bu olay, yalnızca bir deniz kazası olarak değil, aynı zamanda zamana karşı verilen ama kazanılamayan bir mücadelenin simgesi olarak tarihe geçti.